ÇOCUĞUM YETİŞKİNLİĞE ADIM ATIYOR!

Ankara Diyetisyeni

ÇOCUĞUM YETİŞKİNLİĞE ADIM ATIYOR!

Aslında bir o kadar zor ve eğlenceli bir dönemdir ERGENLİK DÖNEMİ. Vücudun hızlı bir büyüme atağı yaptığı, buna bağlı olarak besin ihtiyaçlarının arttığı aynı zamanda dikkat edilmediğinde beslenme alışkanlıkları ve davranışlarında bazı sorunların yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde artık vücut çocuk yapısından çıkar ve yetişkin vücut yapısına doğru fiziksel olarak değişmeye başlar. Bu değişme sürecinde aslında çocuk, kendisindeki bu değişime pek anlam veremez.  Buna bağlı olarak da bu değişime ayak uydurmakta zorlanabilir.
Ergenlik döneminde kızlar ortalama 16 kg, erkekler ise yaklaşık 20 kg ağırlık kazanır. Ancak fark erkeklerdeki ağırlık kazanımının kas kitlesinde, kızlardaki ağırlık kazanımının ise yağ kitlesinde olmasıdır. İşte bu nedenle özellikle kızlar yağlanmaya bağlı vücut şekliyle ilgili pek çok kaygı yaşar ve çeşitli diyet yapma yollarına gidebilir. Erkekler ise daha fazla kaslı olabilmek için protein ağırlıklı beslenmeye yönelebilir.
Oysa Tek Çözüm Sağlıklı Beslenme!
Her dönemde olduğu gibi tabiî ki bu dönemde de sağlıklı beslenme ana hedef olmalıdır. Çünkü bu dönemde yaşanan sorunlar kalıcı sorunlara neden olabilmekte, yanlış beslenme alışkanlıkları artık hayatına yerleşebilmektedir. Özellikle önceki dönemlerine göre biraz daha agresif, kendini daha çok bağımsızlaştırmaya çalışan ergenlerin, aileleriyle birlikte uyum içinde olması, hem beslenme davranışlarının hem de kişilik özelliklerinin doğru bir şekilde yerleşmesinde oldukça önemlidir.
Sağlıklı Beslenme İlkeleri Nelerdir?

  • Yeterli ve dengeli, günlük önerilen miktarda beslenme
  • Enerji ve besin ögelerinin gereksinimi kadar karşılama
  • Düzenli öğün tüketme
  • Mutlaka her gün kahvaltı yapma alışkanlığının kazandırılması
  • Yeterli vitamin, mineral ve posa sağlamak için günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmesi
  • Yağ, tuz ve şeker tüketiminin azaltılması
  • Fast-food tüketiminin azaltılması
  • Yağda kızartmalar ve yağlı besinlerin tüketiminin azaltılması
  • Kendi kendine sağlıklı menü oluşturabilme yeteneğinin geliştirilmesi
  • Su içme alışkanlığının arttırılarak, şekerli içecek (hazır meyve suyu, kola vb.) tüketiminin azaltılması
  • Besin etiketi okuma alışkanlığının geliştirilmesi

Sağlıklı beslenmenin, sağlıklı psikolojik, fiziksel ve biyolojik gelişmeye katkı sağladığı unutulmamalı, gerekli özen gösterilmelidir.

 

ERGENLER BESLENME KONUSUNDA HANGİ SORUNLARLA KARŞI KARŞIYADIR?

  • Bu dönemde özellikle hızlı büyüme-gelişme, yanlış beslenme alışkanlıkları ve ailenin davranışlarına göre sorunlar oluşabilmektedir.
  • Boy Kısalığı-Zayıflık
  • Obezite
  • Yeme Davranışı Bozuklukları (Anoreksiya Nevroza, Bulimia Nevroza)Ü
  • Kas-İskelet Bozuklukları (Özellikle Şişmanlarda)
  • Akne
  • Anemi
  • İyot Yetersizliği
  • Diş Çürükleri
  • Dikkat Toplama Ve Öğrenme Sorunları
  • Sedanter Yaşam
  • Hatalı Besin Seçimi (Fast-Food Tüketiminin Fazla Olması)
  • Yetersiz Sebze-Meyve Tüketimi
  • İştah Değişiklikleri
  • Konstipasyon
  • Öğün Atlama

Çözüm Nedir?
Yeni bir kimlik arayışı içerisinde olan ergenler çevreye kendilerini kabul ettirmeye çalışırlar, özellikle çevresindeki birçok kişiyi örnek alarak kendi kişilik özelliklerini tamamlamaya çalışırlar. Aslında sorunların çözümündeki ana hedef eğitimdir. Ergenin nasıl beslenmesi gerektiği ailesi tarafından onunla zıtlaşmadan anlatılmalıdır. Bu nedenle aile özellikle beslenme konusunda doğru bilgilere sahip olmalı, iki ucu keskin bir süreç olan ergenlikte beslenme konusunda uzman bir diyetisyenden yardım almalıdır.

ERGENLİKTE NEYİ NE KADAR YEMELİYİM?
Bu süreçte artık hangi besini ne miktarda ve nasıl yemeniz gerektiğini kısacası sağlıklı bir menüyü nasıl hazırlayacağınızı bilmeniz gerekir. Unutmayın esas nokta her öğünde mutlaka 4 besin grubundan (süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllar )yiyeceğin bulunmasıdır.
Yemek yerken menünüzü bir kez gözden geçirin ve tek tek bu gruptan besinlerin olup olmadığına bakın. Eğer her gruptan bir besin bulunuyorsa o sizin için dengeli bir öğün olacaktır. Ancak menüde besin grubu eksikse mutlaka eksik olan besin grubunu tamamlamaya çalışmalısınız.
Dört besin grubunu tamamladıktan sonra tabiî ki bu dengeli menüyü yeterli olarak tamamlamalısınız. Yeterli olabilmesi için de çok basit bir hesapla besin gruplarından gün içerisinde tüketmeniz gereken miktara dikkat etmelisiniz. İşte size miktarlar;

  • Süt-yoğurt, peynir vb. : Süt-yoğurt……………… 450-500 g (Yaklaşık 2 su bardağı)

                                                 Peynir………………………30 g

  • Et ve et ürünleri, kurubaklagiller :    Et, tavuk, balık…………60-100 g (2-3 köfte büyüklüğünde)

                                                                        Yumurta………………….1 adet
                                                                        Kurubaklagil……..…….30 g (yaklaşık 1 porsiyon)

  • Sebze ve meyveler: En az 5 porsiyon (400-500 g)
  • Ekmek ve Tahıllar: 300-400 g

Unutmayın yeterli ve dengeli beslenme sağlıklı yaşam tarzının ön şartıdır. Bu nedenle beslenmenize özen göstermeli, ihmal etmemelisiniz.